Từ ngày 1/7/2026, tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu theo quy định mới của Nghị định 252/2026/NĐ-CP có nhiều thay đổi quan trọng. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tại Hải Phòng, Hà Nội, Tuyên Quang vẫn chưa phân biệt rõ giữa tỷ giá hạch toán kế toán và tỷ giá tính thuế, dẫn đến nhập liệu sai trên hóa đơn. Việc lựa chọn tỷ giá không chính xác không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn có thể bị xử phạt hoặc bị từ chối kê khai thuế. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết hai loại tỷ giá, cách áp dụng từng loại và lưu ý quan trọng mà bạn cần biết.

1. Hai Loại Tỷ Giá Xuất Hóa Đơn Xuất Khẩu Cần Phân Biệt

Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu không phải là một khái niệm duy nhất. Pháp luật quy định hai loại tỷ giá khác nhau, phục vụ những mục đích khác nhau và tuân theo những quy tắc khác nhau. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ ràng để tránh sai sót.

1.1 Tỷ Giá Hạch Toán Kế Toán (Thông Tư 99/2025/TT-BTC)

Tỷ giá hạch toán kế toán được sử dụng để ghi nhận doanh thu, công nợ phải thu và chênh lệch tỷ giá trên các sổ kế toán của doanh nghiệp. Đây là tỷ giá giúp bạn lập báo cáo tài chính chính xác.

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp được lựa chọn một trong hai tỷ giá sau:

• Tỷ giá mua, bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại thời điểm ghi nhận doanh thu.
• Tỷ giá xấp xỉ với mức chênh lệch không vượt quá ±1% so với tỷ giá mua, bán chuyển khoản trung bình.

Lưu ý quan trọng: Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải không làm ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cần đảm bảo tỷ giá được chọn phản ánh thực tế và nhất quán trong một kỳ kế toán.

1.2 Tỷ Giá Phục Vụ Khai Thuế Và Hóa Đơn (Nghị Định 252/2026/NĐ-CP)

Tỷ giá phục vụ khai thuế và hóa đơn là tỷ giá được sử dụng để tính thuế và ghi trên hóa đơn xuất khẩu. Đây là tỷ giá do cơ quan thuế quy định và phải tuân thủ nghiêm ngặt.

Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Nghị định 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 167/2025/NĐ-CP), tỷ giá tính thuế là:

Tỷ giá ngoại tệ mua vào theo hình thức chuyển khoản của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tại thời điểm cuối ngày của ngày thứ năm tuần trước liền kề.

Nếu ngày thứ năm là ngày lễ hoặc ngày nghỉ, thì sử dụng tỷ giá cuối ngày của ngày làm việc liền trước. Tỷ giá này được áp dụng cho tất cả các tờ khai hải quan đăng ký trong tuần đó.

2 loại tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu chi tiết

2. Tỷ Giá Trên Hóa Đơn Xuất Khẩu - Phải Áp Dụng Loại Nào?

Đây là câu hỏi thường gặp nhất mà các doanh nghiệp xuất khẩu tại Hải Phòng, Hà Nội, Tuyên Quang đặt ra.

2.1 Quy Định Cụ Thể Về Nội Dung Hóa Đơn

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, điểm c.1 khoản 8 Phụ lục quy định nội dung hóa đơn:

"Trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối, thì đơn giá, thành tiền, tổng số tiền thuế giá trị gia tăng theo từng loại thuế suất, tổng cộng tiền thuế giá trị gia tăng, tổng số tiền thanh toán được ghi bằng ngoại tệ, đơn vị tiền tệ ghi tên ngoại tệ. Người bán đồng thời thể hiện trên hóa đơn tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo tỷ giá theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành."

Kết luận: Tỷ giá ghi trên hóa đơn xuất khẩu phải áp dụng tỷ giá theo quy định của Luật Quản lý thuế (tức là tỷ giá của Vietcombank theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP), không áp dụng tỷ giá hạch toán kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

2.2 Tỷ Giá Xuất Khẩu Sai - Hậu Quả Pháp Lý

Nếu doanh nghiệp ghi tỷ giá sai trên hóa đơn xuất khẩu, có thể gặp các vấn đề sau:

• Cơ quan thuế từ chối kê khai hoặc yêu cầu điều chỉnh.
• Báo cáo tài chính không được chấp nhận trong kiểm toán.
• Bị phạt tiền theo quy định về vi phạm lập, ghi, bảo quản, lưu trữ hóa đơn (từ 5 triệu đến 100 triệu đồng tùy mức độ).

3. So Sánh Chi Tiết Hai Loại Tỷ Giá

Tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu

Xem thêm: Xử Lý Xuất Hóa Đơn Sai Tên Người Mua Hàng Theo Thông Tư 91 Như Thế Nào?

4. Thời Điểm Lập Hóa Đơn Xuất Khẩu

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn cho xuất khẩu hàng hóa có quy định riêng:

"Thời điểm lập hóa đơn thương mại điện tử, hóa đơn giá trị gia tăng điện tử hoặc hóa đơn bán hàng điện tử do người bán tự xác định nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan theo quy định pháp luật về hải quan."

Ý nghĩa: Bạn không cần lập hóa đơn ngay khi hàng rời nhà xưởng, mà có thể lập sau khi hàng được thông quan (được Hải quan cho phép xuất khẩu). Tuy nhiên, phải lập trong vòng 1 ngày làm việc tiếp theo.

5. Những Lỗi Thường Gặp Khi Áp Dụng Tỷ Giá Xuất Hóa Đơn

Lỗi 1: Sử Dụng Tỷ Giá Kế Toán Ghi Trên Hóa Đơn

Tình huống: Công ty dùng tỷ giá kế toán (24.800) để ghi trên hóa đơn thay vì tỷ giá Vietcombank (25.000).

Hậu quả: Hóa đơn sai, cơ quan thuế từ chối kê khai, có thể bị xử phạt.

Cách khắc phục: Luôn sử dụng tỷ giá của Vietcombank (tỷ giá ngày thứ năm tuần đó) trên hóa đơn xuất khẩu.

Lỗi 2: Không Cập Nhật Tỷ Giá Hàng Tuần

Tình huống: Công ty dùng cùng một tỷ giá cho cả tháng, không theo dõi tỷ giá Vietcombank hàng tuần.

Hậu quả: Dữ liệu khi kê khai với hải quan bị sai, có thể bị yêu cầu điều chỉnh.

Cách khắc phục: Thiết lập quy trình cập nhật tỷ giá hàng tuần, ghi vào danh sách để nhân viên kế toán theo dõi.

Lỗi 3: Nhầm Lẫn Tỷ Giá Hạch Toán Và Tỷ Giá Tính Thuế Trong Báo Cáo

Tình huống: Lập báo cáo tài chính nhưng ghi chênh lệch tỷ giá sai, không phân biệt giữa tỷ giá kế toán và tỷ giá trên hóa đơn.

Hậu quả: Báo cáo tài chính không chính xác, kiểm toán từ chối hoặc yêu cầu điều chỉnh.

Cách khắc phục: Lập riêng hai cột tỷ giá trong sổ nhật ký: một cột cho tỷ giá kế toán, một cột cho tỷ giá trên hóa đơn, để dễ theo dõi.

6. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Câu 1: Có bắt buộc phải ghi tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu không?

Trả lời: Có, bắt buộc phải ghi tỷ giá trên hóa đơn khi hóa đơn có ghi giá trị bằng ngoại tệ. Đây là yêu cầu của Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Nếu không ghi hoặc ghi sai, hóa đơn sẽ bị xem là không hợp lệ.

Câu 2: Tỷ giá Vietcombank có đổi hàng ngày không? Khi nào thay đổi?

Trả lời: Tỷ giá Vietcombank thường đổi hàng ngày. Tuy nhiên, tỷ giá để tính thuế và ghi trên hóa đơn xuất khẩu phải sử dụng tỷ giá cố định của ngày thứ năm tuần đó. Điều này giúp đảm bảo tính ổn định và nhất quán cho các kê khai thuế trong một tuần.

Câu 3: Nếu xuất khẩu vào ngày thứ ba, nhưng tỷ giá Vietcombank tuần đó chưa công bố thì sao?

Trả lời: Bạn vẫn phải sử dụng tỷ giá của ngày thứ năm tuần đó. Cơ quan thuế sẽ công bố tỷ giá này vào cuối ngày thứ năm hoặc đầu ngày thứ sáu. Nếu cần lập hóa đơn trước, bạn có thể dùng tỷ giá dự kiến, sau đó điều chỉnh khi tỷ giá chính thức được công bố.

Câu 4: Chênh lệch tỷ giá (lợi/lỗ) có ảnh hưởng đến thuế TNDN không?

Trả lời: Có ảnh hưởng. Lợi tỷ giá được coi là doanh thu, lỗ tỷ giá được coi là chi phí. Cả hai đều phải ghi vào báo cáo kết quả kinh doanh và được tính vào thu nhập chịu thuế TNDN theo quy định của Luật Thuế TNCN và các hướng dẫn liên quan.

Câu 5: Doanh nghiệp có được phép thay đổi phương pháp chọn tỷ giá kế toán giữa các kỳ không?

Trả lời: Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc thay đổi phương pháp chọn tỷ giá kế toán phải tuân thủ nguyên tắc nhất quán trong năm tài chính. Nếu cần thay đổi, doanh nghiệp phải trình bày rõ lý do và tác động của sự thay đổi này trong báo cáo tài chính. Thay đổi bất cẩn có thể bị cơ quan thuế hoặc kiểm toán chất vấn.

7. Tại Sao Phải Chọn Dịch Vụ Kế Toán Chuyên Nghiệp Cho Xuất Khẩu?

Để đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định về tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp tại Hải Phòng, Hà Nội, Tuyên Quang lựa chọn hỗ trợ từ đơn vị kế toán chuyên nghiệp. Dịch vụ kế toán trọn gói giúp:

• Cập nhật tỷ giá Vietcombank hàng tuần và áp dụng chính xác trên hóa đơn.
• Phân biệt rõ tỷ giá hạch toán và tỷ giá tính thuế, tránh nhầm lẫn.
• Lập báo cáo tài chính chính xác với chênh lệch tỷ giá được xử lý đúng.
• Kê khai hải quan và thuế đúng thời hạn, không bị phạt.
• Tư vấn kịp thời khi có thay đổi quy định pháp lý.

Đội ngũ nhân sự Kế toán thuế Ngọc Vân

Kế Toán Thuế Ngọc Vân cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói và Tư vấn thuế chuyên nghiệp dành cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Chúng tôi giúp bổ sung và hỗ trợ với công việc chi tiết như xử lý tỷ giá, lập báo cáo tài chính, kê khai thuế... Cách làm việc này giúp doanh nghiệp tập trung vào kinh doanh cốt lõi, trong khi Ngọc Vân đảm bảo mọi yêu cầu pháp lý được tuân thủ.

Liên Hệ Ngay Để Nhận Tư Vấn Chi Tiết

Kế Toán Thuế Ngọc Vân

• Hotline: 0941 233 469
• Email: ttv@vnyuyun.com
• Website: vnyuyun.com
• Địa chỉ:
  • Tầng 6, Số 2 Ngõ 18, Nguyễn Cơ Thạch, Từ Liêm, Hà Nội.
  • Tầng 3, Số 69 Nguyễn Tất Tố, Phường Lê Chân, Hải Phòng
  •  Số 88, Đường 20/8, Phường Hà Giang 1, Tỉnh Tuyên Quang

Xem thêm: Trường Hợp Miễn Phí Dịch Vụ Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử Cho Doanh Nghiệp

Kết Luận

Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu là một phần thiết yếu trong công tác kế toán và thuế của doanh nghiệp xuất khẩu. Sự phân biệt giữa tỷ giá hạch toán kế toán (Thông tư 99/2025/TT-BTC) và tỷ giá tính thuế (Nghị định 252/2026/NĐ-CP) là bắt buộc, không phải lựa chọn.

Áp dụng sai tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu có thể dẫn đến:

• Hóa đơn bị cơ quan thuế từ chối.
• Báo cáo tài chính không chính xác.
• Bị xử phạt tiền hoặc những hình thức xử lý khác.

Để tránh những rủi ro này và đảm bảo doanh nghiệp luôn tuân thủ quy định pháp lý mới nhất, hãy liên hệ với Kế Toán Thuế Ngọc Vân ngay hôm nay. Chúng tôi sẵn sàng tư vấn miễn phí và hỗ trợ bạn xử lý toàn bộ công việc kế toán xuất khẩu một cách chuyên nghiệp.